những mặt hàng miễn thuế nhập khẩu từ Trung Quốc

Các mặt hàng được miễn thuế nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam bao gồm: Hàng gia công cho thương nhân nước ngoài; Nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu (SXXK); Hàng tạm nhập, tái xuất hoặc tạm xuất, tái nhập trong thời hạn quy định; Máy móc, thiết bị, linh kiện tạo tài sản cố định của dự án ưu đãi đầu tư; Hàng hóa phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục; Hàng mẫu không giá trị thương mại và quà biếu tặng trong định mức. Mời bạn khám phá những nội dung quan trọng trong bài viết dưới đây.

Phụ Lục

Tổng quan về nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam

1. Bức tranh thương mại Việt – Trung hiện nay

Trung Quốc duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất và là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam. Dòng chảy hàng hóa từ Trung Quốc sang Việt Nam rất đa dạng, tập trung mạnh vào các nhóm ngành: nguyên phụ liệu sản xuất (dệt may, da giày), linh kiện điện tử, máy móc thiết bị cơ khí, và hàng tiêu dùng. Mối quan hệ này mang tính bổ trợ sâu sắc cho chuỗi cung ứng xuất khẩu của Việt Nam.

2. Tại sao chính sách thuế nhập khẩu quan trọng với doanh nghiệp?

Thuế nhập khẩu là cấu phần trực tiếp định hình giá vốn hàng bán (COGS). Việc nắm rõ và vận dụng đúng chính sách thuế giúp doanh nghiệp:

Tối ưu hóa chi phí và tăng biên lợi nhuận cạnh tranh.
Tránh rủi ro bị xử phạt hành chính, truy thu thuế hoặc chậm trễ thông quan do khai sai dòng thuế.
Chủ động lập kế hoạch tài chính và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững.

3. Cơ sở pháp lý điều chỉnh thuế nhập khẩu

Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13: Văn bản pháp lý cao nhất quy định về đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế, và các trường hợp miễn giảm thuế.
Nghị định số 134/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP): Quy định chi tiết thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, thủ tục miễn thuế.
Hiệp định ACFTA (Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN – Trung Quốc): Khung thỏa thuận quốc tế cắt giảm rào cản thuế quan giữa các nước ASEAN và Trung Quốc.
Nghị định số 118/2022/NĐ-CP: Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định ACFTA giai đoạn 2022 – 2027.

Các loại thuế khi nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc

Khi nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, doanh nghiệp thông thường phải đối mặt với 3 tầng thuế: Thuế nhập khẩu, Thuế Tiêu thụ đặc biệt (nếu có), và Thuế Giá trị gia tăng (VAT).

1. Thuế nhập khẩu

Tùy thuộc vào bộ chứng từ và bản chất hàng hóa, doanh nghiệp sẽ áp dụng một trong ba mức thuế suất sau:

Thuế suất ưu đãi đặc biệt (ACFTA): Áp dụng khi hàng hóa đáp ứng đủ điều kiện về xuất xứ quy định trong hiệp định và doanh nghiệp xuất trình được Giấy chứng nhận xuất xứ C/O mẫu E hợp lệ. Phần lớn các dòng thuế đều được đưa về mức 0%.
Thuế suất ưu đãi (MFN): Áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu từ các nước thực hiện đối xử tối huệ quốc với Việt Nam (bao gồm Trung Quốc) nhưng doanh nghiệp không có hoặc không nộp C/O mẫu E.
Thuế nhập khẩu: Áp dụng cho các trường hợp không thuộc hai đối tượng trên (bằng 150% thuế suất MFN). Ít khi áp dụng cho hàng Trung Quốc do hai nước đã có quan hệ MFN.

2. Thuế Giá trị gia tăng (VAT)

Mức thuế suất VAT thông thường đối với hàng nhập khẩu là 8% hoặc 10% tùy danh mục hàng hóa theo quy định hiện hành.

Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp nhập khẩu lô hàng máy móc từ Trung Quốc, giá CIF quy đổi là 100.000.000 VND. Mặt hàng này không chịu thuế TTĐB.

Trường hợp 1: Có C/O mẫu E, thuế suất ACFTA là 0%. Thuế VAT nhập khẩu là 10%.

Thuế nhập khẩu = 100.000.000 0% = 0 VND.
Thuế VAT = (100.000.000 + 0) 10% = 10.000.000 VND.
Tổng thuế phải nộp = 10.000.000 VND.

Trường hợp 2: Không có C/O mẫu E, thuế suất MFN là 10%. Thuế VAT nhập khẩu là 10%.

Thuế nhập khẩu = 100.000.000 10% = 10.000.000 VND.
Thuế VAT = (100.000.000 + 10.000.000) 10% = 11.000.000 VND.
Tổng thuế phải nộp = 10.000.000 + 11.000.000 = 21.000.000 VND.

3. Thuế Tiêu thụ đặc biệt

Chỉ áp dụng đối với một số nhóm hàng hóa xa xỉ hoặc nhà nước hạn chế tiêu dùng. Nếu nhập từ Trung Quốc, các mặt hàng phổ biến bao gồm: ô tô dưới 24 chỗ, xe mô tô phân khối lớn, máy điều hòa nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống, rượu, bia, thuốc lá, và các loại xe điện, du thuyền.

4. Bảng so sánh mức thuế suất theo nhóm hàng phổ biến

Nhóm hàng hóa	Thuế Nhập Khẩu (MFN)	Thuế suất ưu đãi đặc biệt (ACFTA)	Điều kiện áp dụng ACFTA
Linh kiện điện tử, máy tính	Thường từ 0% – 5%	0%	C/O mẫu E hợp lệ
Máy móc thiết bị cơ khí	Thường từ 2% – 15%	Hầu hết 0%	C/O mẫu E hợp lệ
Vải, phụ liệu dệt may	Thường từ 5 – 20%	0\% (trừ một số mã nhạy cảm)	C/O mẫu E hợp lệ
Sắt thép, kim loại	Thường từ 5% – 25%	0% hoặc giảm sâu theo lộ trình	C/O mẫu E hợp lệ
Đồ gia dụng, nội thất	Thường từ 15% – 25%	0% hoặc 5% tùy mã	C/O mẫu E hợp lệ

Danh sách các mặt hàng được miễn thuế nhập khẩu từ Trung Quốc

Căn cứ Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 và Nghị định 134/2016/NĐ-CP, các trường hợp được miễn thuế bao gồm:

1. Hàng hóa gia công, lắp ráp, tái chế

Nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu từ Trung Quốc để gia công sản phẩm xuất khẩu theo hợp đồng gia công đã ký kết.
Sản phẩm hoàn chỉnh nhập khẩu từ nước ngoài để gắn vào sản phẩm gia công chuyển tiếp.

2. Hàng tạm nhập tái xuất / tạm xuất tái nhập

Hàng hóa tạm nhập tái xuất trong thời hạn nhất định để tham gia hội chợ, triển lãm, giới thiệu sản phẩm.
Máy móc, thiết bị, dụng cụ nghề nghiệp tạm nhập tái xuất để phục vụ công việc trong thời hạn quy định (phải có bảo lãnh hoặc đặt cọc tiền thuế).

3. Nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong nước chưa sản xuất được

Nhập khẩu phục vụ trực tiếp cho dự án ưu đãi đầu tư (thuộc danh mục ngành nghề, địa bàn ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư).
Vật tư nhập khẩu phục vụ chế tạo máy móc, thiết bị thuộc dây chuyền công nghệ mà trong nước chưa đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật (đối chiếu theo danh mục do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành).

4. Hàng hóa phục vụ an ninh quốc phòng, nghiên cứu khoa học

Thiết bị chuyên dùng, máy móc, vật tư, phương tiện vận tải trong nước chưa sản xuất được, nhập khẩu phục vụ trực tiếp cho đề tài nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ.
Hàng hóa chuyên dụng phục vụ trực tiếp cho mục đích quốc phòng, an ninh do các đơn vị được chỉ định nhập khẩu.

5. Các trường hợp đặc biệt khác

Hành lý: Người nhập cảnh được miễn thuế trong hạn mức quy định.
Quà tặng, quà biếu: Của tổ chức, cá nhân nước ngoài cho cá nhân, tổ chức Việt Nam trong định mức (Theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP).
Cư dân biên giới: Hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên mậu trong định mức miễn thuế kinh doanh.

6. Hàng hóa được ưu đãi thuế theo Hiệp định ACFTA

Theo lộ trình giảm thuế của Hiệp định ACFTA và Nghị định 118/2022/NĐ-CP, hơn 90% các dòng thuế thuộc Danh mục thông thường (Normal Track) đã được đưa về mức thuế suất 0%. Doanh nghiệp khi nhập khẩu các mặt hàng nằm trong danh mục này (như hạt nhựa, một số loại hóa chất, linh kiện cơ khí, vải dệt…) và xuất trình được C/O mẫu E hợp lệ sẽ được hưởng mức thuế nhập khẩu là 0% (bản chất tương đương miễn thuế nhập khẩu, nhưng vẫn phải nộp thuế VAT).

Điều kiện Hồ sơ để được hưởng miễn thuế

1. Điều kiện chung doanh nghiệp cần đáp ứng

Doanh nghiệp phải có tư cách pháp nhân hoạt động hợp pháp, đã đăng ký mã số thuế và mã số doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên hệ thống VNACCS/VCIS.

Đối với hàng ưu đãi ACFTA: Hàng hóa phải có xuất xứ thuần túy hoặc không thuần túy đáp ứng quy định chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) hoặc hàm lượng giá trị khu vực (RVC) tối thiểu 40%. Đồng thời phải có hành trình vận chuyển trực tiếp từ Trung Quốc về Việt Nam (nếu quá cảnh qua nước thứ ba thì không được làm thay đổi bản chất hàng hóa và phải chịu sự giám sát của hải quan nước quá cảnh).

2. Hồ sơ, chứng từ cần chuẩn bị theo từng nhóm hàng

Doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ chứng từ cốt lõi sau:

Tờ khai hải quan nhập khẩu (In từ hệ thống E-customs).
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Ghi rõ giá trị, điều kiện giao hàng (Incoterms).
Phiếu đóng gói (Packing List).
Vận đơn (Bill of Lading / Airway Bill).
Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O mẫu E bản giấy hoặc bản điện tử hệ thống): Yếu tố bắt buộc để hưởng ưu đãi ACFTA.

Đối với các nhóm hàng miễn thuế chuyên biệt, hồ sơ bổ sung bao gồm:

Hàng gia công, sản xuất xuất khẩu: Hợp đồng gia công, thông báo danh mục nguyên liệu vật tư miễn thuế, báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu định kỳ.
Hàng phục vụ dự án ưu đãi đầu tư / nghiên cứu khoa học: Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Danh mục hàng hóa miễn thuế đã được cơ quan hải quan duyệt chốt trước khi nhập khẩu, văn bản xác nhận của cơ quan chủ quản (Bộ KH&CN, Bộ Quốc phòng…).

3. Thời hạn nộp hồ sơ và thủ tục xác nhận miễn thuế tại hải quan

Thời hạn: Bộ hồ sơ hải quan và chứng từ xin miễn thuế (hoặc C/O mẫu E) phải được nộp tại thời điểm làm thủ tục hải quan thông quan lô hàng. Trường hợp chưa có C/O mẫu E tại thời điểm đăng ký tờ khai, doanh nghiệp phải khai báo nợ C/O trên hệ thống và nộp bổ sung trong thời hạn quy định (thông thường là trong vòng 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai) để được hoàn thuế.
Thủ tục xác nhận: Đối với hàng hóa thuộc diện phải thông báo Danh mục miễn thuế, doanh nghiệp phải nộp danh mục này cho cơ quan Hải quan trước khi nhập khẩu lô hàng đầu tiên. Khi làm thủ tục cho từng lô hàng, hệ thống hải quan sẽ tự động trừ lùi số lượng trong danh mục đã phê duyệt.

Quy trình thực hiện nhập khẩu hàng miễn thuế từ Trung Quốc

Bước 1: Xác định mã HS code & mức thuế suất.

Tra cứu mã HS code (8 số hoặc 10 số) của hàng hóa dựa trên thực tế cấu tạo và công dụng. Đối chiếu mã HS code này trên Biểu thuế xuất nhập khẩu tổng hợp để xem mức thuế suất MFN và thuế suất ưu đãi đặc biệt ACFTA tại Nghị định 118/2022/NĐ-CP.

Bước 2: Chuẩn bị chứng từ nhập khẩu.

Yêu cầu đối tác Trung Quốc cung cấp đầy đủ: Invoice, Packing List, Bill of Lading và đặc biệt là C/O mẫu E (đảm bảo thông tin trên C/O khớp hoàn toàn với các chứng từ còn lại về tên hàng, số lượng, trọng lượng, số hiệu container…).

Bước 3: Khai báo hải quan & xin xác nhận miễn thuế.

Truy cập hệ thống VNACCS/VCIS, tiến hành truyền tờ khai nhập khẩu. Tại chỉ tiêu “Mã biểu thuế”, doanh nghiệp nhập mã ưu đãi đặc biệt tương ứng của hiệp định ACFTA (thường là mã B05). Đính kèm các chứng từ, hồ sơ miễn thuế lên hệ thống V5.

Bước 4: Thông quan & nhận hàng.

Xuất trình bộ hồ sơ giấy (nếu tờ khai luồng Vàng hoặc luồng Đỏ) để công chức hải quan kiểm tra tính hợp lệ của C/O mẫu E và hồ sơ kèm theo. Sau khi cơ quan hải quan chấp nhận thông quan, doanh nghiệp nộp thuế VAT (nếu có) và tiền lệ phí để giải phóng hàng ra khỏi cảng/kho bãi.

Những lưu ý rủi ro cần tránh

1. Khai sai mã HS dẫn đến bị truy thu thuế

Đây là lỗi phổ biến nhất. Một mặt hàng có thể có nhiều cách giải thích mã HS khác nhau. Việc áp sai mã HS sang nhóm có thuế suất thấp hơn (vô tình hay hữu ý) khi bị hải quan kiểm tra sau thông quan phát hiện sẽ dẫn đến hậu quả bị truy thu toàn bộ số thuế thiếu, cộng với tiền phạt chậm nộp (0,03%ngày) và phạt hành chính từ 10% – 20% số tiền thuế gian lận.

2. Hàng hóa không đủ điều kiện nhưng vẫn xin miễn thuế

Nhiều doanh nghiệp tự ý đưa hàng hóa vào diện miễn thuế (ví dụ hàng sản xuất xuất khẩu nhưng lại đem tiêu thụ nội địa, hoặc dự án đầu tư đã thay đổi mục đích sử dụng nhưng không khai báo). Hành vi này cấu thành tội trốn thuế và bị xử lý hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

3. Thay đổi chính sách thuế theo từng thời kỳ

Biểu thuế và các cam kết quốc tế liên tục được cập nhật theo lộ trình từng năm. Doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên các Nghị định mới của Chính phủ ban hành biểu thuế áp dụng cho giai đoạn hiện tại (như giai đoạn 2022-2027 của ACFTA) nhằm tránh sử dụng số liệu cũ lỗi thời.

4. Rủi ro hàng giả, hàng kém chất lượng ảnh hưởng đến hồ sơ

Nếu lô hàng từ Trung Quốc bị phát hiện vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (hàng giả nhãn hiệu) hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng hàng nhập khẩu của Việt Nam, toàn bộ bộ hồ sơ xin miễn thuế/ưu đãi thuế sẽ bị hủy bỏ, hàng hóa có thể bị tịch thu hoặc buộc tái xuất, đồng thời doanh nghiệp sẽ bị đưa vào danh sách đen (luồng Đỏ) cho các lô hàng tiếp theo.

Để loại bỏ hoàn toàn những rủi ro trên, việc ủy thác cho một đơn vị dịch vụ nhập hàng Trung quốc chính ngạch trọn gói uy tín là giải pháp tối ưu, giúp bảo vệ dòng vốn và uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

Câu hỏi thường gặp

Uniship tư vấn khách hàng những mặt hàng miễn thuế nhập khẩu Trung Quốc.

Hàng mua trên Taobao có được miễn thuế không?

Hàng mua trên Taobao (hoặc các sàn TMĐT Trung Quốc như 1688, Tmall) gửi về Việt Nam theo hình thức chuyển phát nhanh bản chất vẫn là hàng hóa nhập khẩu. Kể từ năm 2025, theo quy định mới nhất tại Quyết định số 01/2025/QĐ-TTg, tất cả các mặt hàng nhập khẩu có giá trị nhỏ (dưới 1 triệu đồng) gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh không còn được miễn thuế Giá trị gia tăng (VAT) nữa. Do đó, hàng mua trên Taobao về Việt Nam bắt buộc phải nộp thuế VAT và thuế nhập khẩu theo quy định nếu không thuộc các đối tượng miễn thuế chuyên biệt khác.

Nhập khẩu dưới ngưỡng bao nhiêu thì được miễn thuế?

Hiện tại, Việt Nam đã bãi bỏ chính sách miễn thuế VAT đối với hàng hóa nhập khẩu trị giá thấp dưới 1.000.000 VND gửi qua chuyển phát nhanh nhằm đảm bảo công bằng thương mại. Riêng đối với thuế nhập khẩu, các cơ quan quản lý đang xem xét các quy định quản lý hải quan riêng cho thương mại điện tử, nhưng về cơ bản, xu hướng chung là thu chặt để tránh thất thu ngân sách và bảo vệ sản xuất trong nước.

Các trường hợp miễn thuế hiện nay chủ yếu xét theo bản chất, mục đích sử dụng của hàng hóa (gia công, dự án đầu tư…) chứ không thuần túy xét theo giá trị nhỏ của đơn hàng thương mại thông thường.

Doanh nghiệp nhỏ có được hưởng ưu đãi thuế ACFTA không?

Có. Hiệp định ACFTA không phân biệt quy mô doanh nghiệp lớn hay nhỏ. Mọi loại hình doanh nghiệp (bao gồm cả doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh cá thể có mã số thuế xuất nhập khẩu) đều được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt 0% hoặc mức thuế suất ưu đãi theo lộ trình ACFTA, miễn là hàng hóa nhập khẩu có đầy đủ chứng từ hợp lệ và nộp được C/O mẫu E hợp pháp, đúng quy định về xuất xứ hàng hóa.

Thông tin liên hệ: